Εργοβιογραφία



Ο ΦΩΤΗΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ γεννήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 1959 στην Πάτρα. Το 1977-78 παρακολούθησε μαθήματα κινηματογράφου στη Σχολή Σταυράκου και το 1980-1, σε  συνεργασία με φίλους, οργάνωσε έναν χώρο αυτοσχεδιαζόμενης μουσικής στην Πάτρα. Το 1982 ίδρυσε στην Αθήνα τις εκδόσεις Praxis τις οποίες διηύθυνε ως το  1990, ενώ από το 1990 ώς το 1994 συνεργάστηκε στενά στις εκδόσεις Πρίσμα. Σχεδίασε κι επιμελήθηκε κατά περιόδους σειρές σε διάφορους εκδοτικούς οίκους: «Ιστάρ. Ανθρωπολογία της Σεξουαλικότητας» στις εκδόσεις Οξύ (1998-2004), «Ιανός. Πολιτισμικές Διασταυρώσεις» στις εκδόσεις futura (2008-2010), «Επιστήμες του Ανθρώπου» στις εκδόσεις Ηριδανός (2014-2018)…

Έχει εργαστεί ερευνητικά, στο πλαίσιο σεμιναρίων, σε ποικίλους τομείς των Επιστημών του Ανθρώπου (φιλοσοφία, πολιτική ψυχολογία, ομαδική ανάλυση και  κοινωνική ανθρωπολογία). Από το 1992 ως το 2001 συνδιοργάνωνε, με τον Μάριο Μπέγζο, το ανεξάρτητο Θρησκειολογικό Σεμινάριο που το 1997 οδήγησε στη δημιουργία  της Εταιρείας Θρησκειολογικών Ερευνών (της οποίας χρημάτισε διαδοχικά γραμματέας και πρόεδρος), και ήταν από τους βασικούς συντάκτες του Θρησκειολογικού Λεξικού στις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα. Την περίοδο 2001-2 συνδιοργάνωσε, με τον Γιώργο Σαγκριώτη, για το Ίδρυμα Τάκη Σινόπουλου στη Νέα Ιωνία τους κύκλους  διαλέξεων πάνω στη θεωρία τής λογοτεχνίας, «Ποίηση: λόγος και τέχνη». Από το 2005 έχει ιδρύσει ένα θεσμό ελεύθερης επιμόρφωσης, το Κέντρο Διαπολιτισμικών Σπουδών (και, από το 2009, Εταιρεία Διαπολιτισμικών Σπουδών), στα πλαίσια του οποίου παραδίδει σειρές μαθημάτων στην ιστορία τής φιλοσοφίας και των πολιτικών ιδεών, την αισθητική, τη συγκριτική θρησκειολογία, την ανθρωπολογική και ψυχαναλυτική θεωρία. 

Έχει δημοσιεύσει μεγάλο αριθμό δοκιμίων και κριτικών σε ποικίλα έντυπα (Ιδεοδρόμιο, Ο Πολίτης, Σημειώσεις, Λεβιάθαν, Ήχος, Σήμα, Ανθρωποθεωρία, Εθνολογία, Δημοκρατία και Φύση, Ευτοπία, Θεός και θρησκεία, Διαβάζω, Πλανόδιον, Εποχή, Πριν, futura, Διάπλους, Κριτική Διεπιστημονικότητα, Βαβυλωνία, Πανοπτικόν, κ.ά.) και συνεργαστεί κατά περιόδους ως βιβλιοκριτικός είτε ως πολιτικός αρθρογράφος με τις εφημερίδες Ελευθεροτυπία, Καθημερινή, Αυγή και Ο Δρόμος τής Αριστεράς. Εκτός από το προσωπικό του δοκιμιογραφικό έργο, έχει παρουσιάσει εκτεταμένο αριθμό μεταφράσεων, μεταξύ των οποίων τα λήμματα Ανατολικών Φιλοσοφιών στο Φιλοσοφικό Λεξικό του Καίμπριτζ (Κέδρος 2012) και τα συνοδευτικά κείμενα του Marcus Steinweg για την εννοιολογική εικαστική σύνθεση «U-Lounge» του Thomas Hirschhorn· έχει επίσης διδάξει μετάφραση φιλοσοφίας στο Αγγλικό Τμήμα τού Ευρωπαϊκού Κέντρου Μετάφρασης (ΕΚΕΜΕΛ).

Τα έργα του είναι:

 

α΄. ποίηση

* Τα αίματα της γλώσσας. Έξι ποιήματα (Όστρακα: Πάτρα 1989)

 

β΄. πρόζα

* Η αυλακιά τού Ρεμπώ. Τρία ταξίδια (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2010)

* Αντίδρομα στον ήλιο. Ασιατικές ιχνογραφίες - τόμος Α΄ (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2015)

* Αντίδρομα στον ήλιο. Ασιατικές ιχνογραφίες - τόμος Β΄ (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2016)

* Εσπέριος πλους. Περάσματα στον Νέο Κόσμο (Πανοπτικόν – υπό έκδοσιν)

 

γ΄. δοκίμια

* Φύση και Κοινωνία: γενεαλογία ενός τύπου συνείδησης και μιας σχέσης κυριαρχίας (Έρασμος: Αθήνα 1990) [περιέχεται επίσης στο Αποσπάσματα μιας φιλοσοφίας τής φύσης, 2003]

* Σημειώσεις για μιαν ανθρωπολογία τής μουσικής (Πρίσμα: Αθήνα 1990)

* Φιλελευθερισμός και τρομοκρατία. Πολιτικά κείμενα (Πρίσμα: Αθήνα 1991)

* Οι Αντίποδες του ’60: πίσω από τη διφορούμενη έννοια του μεταμοντερνισμού και μέσ’ από τα «νέα» κοινωνικά κινήματα (Πρίσμα: Αθήνα 1992)

* Το Φάντασμα μιας Δεκαετίας. Κουλτούρα και εναλλακτικός πολιτισμός στη δεκαετία τού 1960 [συλλογικός τόμος: επιμέλεια, με τη Σώτη Τριανταφύλλου] (Δελφίνι: Αθήνα 1994)

* Φιλοσοφικός Ρεφορμισμός. Προβλήματα διαλεκτικής και ολότητας στη φιλοσοφία και στην πολιτική θεωρία τού Jürgen Habermas (΄Ερασμος: Αθήνα 1996)

* Η διαλεκτική επαναπροσδιορισμένη. Συμβολή στη διερεύνηση των φιλοσοφικών και ανθρωπολογικών θεμελίων μιας έννοιας (Φιλίστωρ: Αθήνα 1996)

* Μελέτες για το Ιερό (Ελληνικά Γράμματα: Αθήνα 1997)

* Ανορθολογισμός, φονταμενταλισμός και θρησκευτική αναβίωση: τα χρώματα  της σκακιέρας, δίγλωσση έκδοση (Ελληνικά Γράμματα: Αθήνα 1998) [γ΄ συμπληρωμένη έκδ. Εκδόσεις των Συναδέλφων: Αθήνα 2017]

* Τα Ονόματα του Διονύσου: προαναγγελίες μιας διαρκώς ματαιούμενης έλευσης (Οξύ: Αθήνα 2000) [β΄ αναθεωρημένη έκδ. Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2020]

* Το φάντασμα του έθνους καί το ικρίωμα της αγοράς. Πολιτικά κείμενα ΙΙ (Αλεξάνδρεια: Αθήνα 2001)

* Το πνεύμα στην εξορία. Παπαϊωάννου-Καστοριάδης-Αξελός (΄Ερασμος: Αθήνα 2003)

* Θάνατος και εσχατολογικά οράματα. Θρησκειοϊστορικές προοπτικές [συλλογικός τόμος: επιμέλεια] (Αρχέτυπο: Θεσσαλονίκη 2003)

* Αποσπάσματα μιας φιλοσοφίας τής φύσης (futura: Αθήνα 2003)

* Νιτσεϊκές μεταμορφώσεις. Για την πρόσληψη του Νίτσε στην εποχή τού τεχνικοποιημένου καπιταλισμού (futura: Αθήνα 2004)

* Kαθεστώς Εκτάκτου Ανάγκης. Απόπειρες για μια επείγουσα κατανόηση του σύγχρονου κόσμου (futura: Αθήνα 2005)

* Τροχιές τού αισθητικού. Η ιστορική σύσταση μιας αισθητικής φιλοσοφίας και ο ανθρωπολογικός της ορίζοντας (futura: Αθήνα 2007)

* Ερμηνευτικά για τη Σχολή τής Φραγκφούρτης (Αλεξάνδρεια: Αθηνα 2008)

* Κρίση και ιδεολογίες στην αυγή τού 21ου αιώνα (futura: Αθήνα 2009)

* Αντι-επιστημολογικά (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2012)

* Η εποχή τής αντιψυχιατρικής (Επέκεινα: Τρίκαλα 2014) [περιέχεται επίσης στα Ονόματα του Διονύσου: προαναγγελίες μιας διαρκώς ματαιούμενης έλευσης, 2020]

* Ο αναρχισμός στον κομμουνισμό. Εμμένοντας στην επαναστατική ανάγκη (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2014)

* Για τα κοινωνικά κινήματα και το κράτος. Συζητήσεις και αντιπαραθέσεις / Μακρά και ακατάληκτη συνομιλία με τον Γιάννη Καλιόρη (Αρμός: Αθήνα 2015)

* Η ανάδυση της εικόνα τού χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού [με τον Νίκο Προγούλη] (Α/συνέχεια: Αθήνα 2017)

* Η εσωτερική εξορία. Ο κύκλος τού περιοδικού Σημειώσεις και οι συνομιλητές του στην Ελλάδα τής μεταπολίτευσης (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2018)

* Θρησκειολογικά ελάσσονα. Δοκίμια συγκριτικής θρησκειολογίας (futura: Αθήνα 2018)

* Ο κύκλος τής συντριβής και του αναστοχασμού. Πολιτικό ημερολόγιο από μια βυθιζόμενη χώρα, 2014-2018 (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2018)

* Η πολιορκημένη υποκειμενικότητα. Φαινομενολογία και υπαρξισμοί στον εικοστό αιώνα (Αλεξάνδρεια – υπό έκδοσιν)

 

δ΄. μεταφράσεις

* David Cooper, «Ο Σαρτρ για τον Ζενέ», στο R.D. Laing & D.G. Cooper, Λόγος και βία, μετ. Λένα Κασίμη (Praxis: Αθήνα 1983)

* R.D. Laing, A.R. Lee & H. Phillipson, Διαπροσωπική Aντίληψη: θεωρία [με την Πέπη Σουλιώτου] (Πρίσμα: Αθήνα 1990)

* Ronald D. Laing, Η σοφία, η τρέλα και η ανοησία. Η κατασκευή ενός ψυχιάτρου [με την Πέπη Σουλιώτου] (Praxis: Αθήνα 1990)

* Ανωνύμου: «Ο Αραβικός ΄Υμνος στο Χασίς». Παράρτ. στο Walter Benjamin, Το χασίς στη Μασσαλία, μετ. Πέπη Σουλιώτου (Πρίσμα: Αθήνα 1990)

* Alan Watts, Η χαρούμενη κοσμολογία/Εισαγωγή (Πρίσμα: Αθήνα 1991)

* Julio Caimi, «Οι διάφορες τάσεις τής νέας ζωγραφικής στην Αθήνα», στο Μισέλ Φάις [επιμ.], Τζούλιο Καΐμη: ένας αποσιωπημένος (Γαβριηλίδης: Αθήνα 1994)

* Ανωνύμου: Άνθρωπος και Θεός. Ένας σουφικός ύμνος (Ηρόδοτος: Αθήνα 2004)

* Ezra Pound - N. Stock: Ερωτική ποίηση από την αρχαία Αίγυπτο (Ερατώ: Αθήνα 1995)

* Rudolf Bultmann, ΄Υπαρξη καί πίστη. Δοκίμια ερμηνευτικής θεολογίας (Άρτος Ζωής: Αθήνα 1995)

* Karen Armstrong, Η ιστορία τού Θεού (Φιλίστωρ: Αθήνα 1996)

* Edward E. Said, Οριενταλισμός (Νεφέλη: Αθήνα 1996)

* Martin Jay, Ερνστ Μπλοχ, καί η επέκταση του μαρξιστικού ολισμού στη φύση (Φιλίστωρ: Αθήνα 1996)

* Theodor W. Adorno, Κοινωνιολογία τής μουσικής [με τους Γ. Σαγκριώτη και Θ. Λουπασάκη] (Νεφέλη: Αθήνα 1997)

* Anthony Wilden: Επιστημολογία και οικολογία (Παρουσία: Αθήνα 1997)

* Anthony Wilden: Κριτική του φαλλοκεντρισμού στον Φρόυντ και στον Λακάν, και η λακανική θεωρία τού Σταδίου τού Καθρέφτη (Οξύ: Αθήνα 1998)

* Julius Evola, Η μεταφυσική τού φύλου (Οξύ: Αθήνα 1998)

* Charlene Spretnak, Οι χαμένες θεές τής πρώιμης Ελλάδας (Απόπειρα: Αθήνα 1998)

* Timothy Leary, Σχεδιασμός θανάτου (Ελληνικά Γράμματα: Αθήνα 1999)

* Andreas Kalyvas, «Κανονιστικότητα και κριτική στη θεωρία τής αυτονομίας τού Κορνήλιου Καστοριάδη», περ. Νέα Κοινωνιολογία, 31 (Φθινόπωρο 2000): 93-110

* Bruno Latour, Ουδέποτε υπήρξαμε μοντέρνοι. Δοκίμιο συμμετρικής ανθρωπολογίας (Σύναλμα: Αθήνα 2000)

* Regina M. Schwartz, Βία καί μονοθεϊσμός. Η κατάρα τού Κάιν (Φιλίστωρ: Αθήνα 2000)

* Peter Kingsley, Αρχαία φιλοσοφία, μυστήρια και μαγεία. Ο Εμπεδοκλής και η πυθαγόρεια παράδοση (Αρχέτυπο: Θεσσαλονίκη 2001)

* Karen Armstrong, Μωάμεθ. Μια δυτική απόπειρα κατανόησης του Ισλάμ (Φιλίστωρ: Αθήνα 2002)

* Karen Armstrong, Ισλάμ: μια σύντομη ιστορία (Πατάκης: Αθήνα 2002)

* Peter Burke, Ιστορία και κοινωνική θεωρία (Νήσος: Αθήνα, 2002)

* Stanislav Grof, Η ψυχολογία τού μέλλοντος. Μελέτες και πειράματα από τη σύγχρονη έρευνα για τη διεύρυνση της συνείδησης (Αρχέτυπο: Θεσσαλονίκη 2002)

* Robert Layton, Ανθρωπολογία τής τέχνης (Εκδόσεις του 21ου: Αθήνα 2003)

* R. Wellek, M. Jay, S. Buck-Morss, T. Eagleton, K. Hirtschkop, κ.ά., Μεταμαρξιστικά ρεύματα στην αισθητική και στη θεωρία τής λογοτεχνίας  (futura: Αθήνα 2003)

* D. Marquand & R.L. Nettler [επιμ.], Θρησκεία και δημοκρατία (Αλεξάνδρεια: Αθήνα 2003)

* Theodor W. Adorno, «Θέσεις πάνω στη τέχνη και τη θρησκεία σήμερα», περ. futura, 9 (Καλοκαίρι 2004): 182-190

* Theodor W. Adorno, «Περί οδοφραγμάτων και ελεφάντινων πύργων»: η τελευταία συνέντευξη του Adorno, περ. futura, 9 (Καλοκαίρι 2004): 226- 233

* Jeanne A. Schuler, «Ο Κίρκεγκωρ υπό την οπτική τού Adorno», περ. futura, 9 (Καλοκαίρι 2004): 192-201

* Sabine Wilke, «Αναγνώσεις τού Χούσερλ από τον Adorno και τον Derrida», περ. futura, 9 (Καλοκαίρι 2004): 202-225

* Μιχαήλ Μπαχτίν, «Εισαγωγή στο Ο Ραμπελαί και ο κόσμος του», περ. Πλανόδιον, 38 (Καλοκαίρι 2005)

* Max Horkheimer, Οι Εβραίοι και η Ευρώπη (Έρασμος: Αθήνα 2006)

* Susan Buck-Morss, Πέρ’ από τον τρόμο. Ισλάμ, κριτική θεωρία και αριστερά (Αλεξάνδρεια: Αθήνα 2006)

* Richard W. Bulliet, Ισλαμοχριστιανικός πολιτισμός. Μία πρόταση (Εκδόσεις του 21ου: Αθήνα 2007)

* Adam Kuper, Η επανάκαμψη της πρωτόγονης κοινωνίας. Μεταμορφώσεις ενός μύθου [με την Βενετία Καντσά] (Αλεξάνδρεια: Αθήνα 2007)

* Rebecca Solnit, Ελπίδα μέσ’ στο σκοτάδι. Η ανέκφραστη ιστορία τής δύναμης των ανθρώπων (Εκδόσεις 8: Αθήνα 2008)

* Theodore Roszak, Η γέννηση της αντικουλτούρας. Στοχασμοί γύρω από την τεχνοκρατική κοινωνία και τη νεανική αμφισβήτησή της (futura: Αθήνα 2008)

* Matteo Faglia & Beniamino Sidoti [επιμ.], Θρησκείες και μύθοι (Η Καθημερινή: Αθήνα 2009)

* John P. Brown, Δερβίσες, ή ο μυστικισμός τής Ανατολής (Ηρόδοτος: Αθήνα 2010)

* Martin Jay, Η Διαλεκτική Φαντασία. Ιστορία τής Σχολής της Φραγκφούρτης και του Ινστιτούτου Κοινωνικής Έρευνας, 1923-1950 (Αλεξάνδρεια: Αθήνα 2010)

* Herbert Marcuse, «Η οικολογία και η κριτική τής σύγχρονης κοινωνίας», στο Marcuse - Negri - Nietzsche - Robespierre, Κείμενα φιλοσοφίας, επιμέλεια-επίμετρο: Δημήτρης Λαμπρέλλης (Παπαζήση: Αθήνα 2013)

* Αntonio Negri & Michael Hardt, «O τυφλοπόντικας του Μαρξ είναι νεκρός! Παγκοσμιοποίηση και επικοινωνία», στο Marcuse - Negri - Nietzsche - Robespierre, Κείμενα φιλοσοφίας, επιμέλεια-επίμετρο: Δημήτρης Λαμπρέλλης (Παπαζήση: Αθήνα 2013)

* Walter Benjamin, Το έργο τέχνης στην εποχή τής τεχνολογικής του αναπαραγωγιμότητας (Επέκεινα: Τρίκαλα 2013)

* John Stuart Mill, Για την υποτέλεια των γυναικών (Νόηση: Αθήνα 2013)

* Alfred North Whitehead, Διαδικασία και πραγματικότητα. Ένα δοκίμιο στην κοσμολογία (Παπαζήση: Αθήνα 2013)

* Stanley Jeyaraja Tambiah, Μαγεία, επιστήμη, θρησκεία και το φάσμα τής ορθολογικότητας (Ηριδανός: Αθήνα 2014)

* Theodor W. Adorno, Τα άστρα κάτω στη γη. Κοινωνιοψυχολογική μελέτη τής λαϊκής αστρολογίας (Ηριδανός: Αθήνα 2014)

* Theodor W. Adorno, Δοκίμια κριτικής της ψυχανάλυσης, επίμετρα: Talcott Parsons, Max Horkheimer [με τον Ζήση Σαρίκα] (Επέκεινα: Τρίκαλα 2015)

* Georges Devereux, Δοκίμια εθνοψυχανάλυσης (Επέκεινα: Τρίκαλα 2015)

* Géza Róheim, Μαγεία και σχιζοφρένεια (Ηριδανός: Αθήνα 2015)

* Victor Turner, Από την τελετουργία στο θέατρο. Η ανθρώπινη βαρύτητα του παιχνιδιού (Ηριδανός: Αθήνα 2015)

* Martha Nussbaum, H ηθική τού οίκτου στον «Φιλοκτήτη» τού Σοφοκλή [με τον Γεράσιμο Λυκιαρδόπουλο] (Έρασμος: Αθήνα 2015)

* Walter Benjamin, Δοκίμια φιλοσοφίας τής γλώσσας (Ηριδανός: 2016)

* William Morris, Η τέχνη στον καιρό τής πλουτοκρατίας / Ελπίδες και φόβοι για την τέχνη (Ηριδανός: Αθήνα 2016)

* John Dewey, Δημοκρατία και εκπαίδευση. Μια εισαγωγή στη φιλοσοφία τής εκπαίδευσης (Ηριδανός: Αθήνα 2016)

* Georges Ε. Marcus & Michael M.J. Fischer, Η ανθρωπολογία ως κριτική τού πολιτισμού (Ηριδανός: Αθήνα 2016)

*Aijaz Ahmad, Η λογοτεχνία ανάμεσα στα σημεία των καιρών: μεταξύ πολιτισμικού εθνικισμού και μεταμοντέρνου αντιεθνικισμού (Έρασμος: Αθήνα 2016)

* Aijaz Ahmad, Πέρ’ από τον Οριενταλισμό. Έθνη, τάξεις, λογοτεχνίες, και οι ιδεολογικές χρήσεις τού τριτοκοσμισμού (Ηριδανός: Αθήνα 2017)

* Bruno Nettl, Εθνομουσικολογία (Νήσος: Αθήνα 2017)

* Friedrich W. J. Schelling, Φιλοσοφία και θρησκεία (Ηριδανός: Αθήνα 2017)

* Volin, Η άγνωστη επανάσταση [με τον Γιώργο Σ. Τερζάκη] (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2017)

* Vladimir J. Propp, Ο Οιδίπους στο φως τής λαϊκής παράδοσης, εισαγ. Clara S. Janovič (Επέκεινα: Τρίκαλα 2018)

* Meyer Fortes, Ο Οιδίπους και ο Ιώβ στη δυτικοαφρικανική θρησκεία (Έρασμος: Αθήνα 2018)

* Georges Devereux, Εφηβεία και κοινωνία. Δύο δοκίμια (Επέκεινα: Τρίκαλα 2019)

* Karl Polanyi, Το νόημα της ειρήνης / Οι ρίζες τού ειρηνισμού (Έρασμος 2019)

* Trân Duc Thao, Συνείδηση και ύλη (Έρασμος: Αθήνα 2020)

* Sudhir Kakar, Ο ψυχαναλυτής και ο μυστικός (Επέκεινα – υπό έκδοσιν)

* Jan Patočka, Αιρετικά δοκίμια στη φιλοσοφία τής ιστορίας, πρόλ. Paul Ricoeur (Επέκεινα – υπό έκδοσιν)

* William C. Manson, Η ψυχοδυναμική τού πολιτισμού. Ο Abram Kardiner και η νεοφροϋδική ανθρωπολογία (Επέκεινα – υπό έκδοσιν)