Εργοβιογραφία



Ο ΦΩΤΗΣ ΤΕΡΖΑΚΗΣ γεννήθηκε στις 17 Οκτωβρίου 1959 στην Πάτρα. Το 1977-78 παρακολούθησε μαθήματα κινηματογράφου στη Σχολή Σταυράκου και το 1980-1, σε συνεργασία με φίλους, οργάνωσε έναν χώρο αυτοσχεδιαζόμενης μουσικής στην Πάτρα. Το 1982 ίδρυσε στην Αθήνα τις εκδόσεις Praxis τις οποίες διηύθυνε ως το 1990, ενώ από το 1990 ως το 1994 υπήρξε συνεργάτης των εκδόσεων Πρίσμα. Από το 1998 ως το 2004 σχεδίαζε τη σειρά «Ιστάρ. Ανθρωπολογία της Σεξουαλικότητας» στις εκδόσεις Οξύ, και από το 2008 ως το 2010 τη σειρά «Ιανός. Πολιτισμικές Διασταυρώσεις» στις εκδόσεις futura· από το 2014 επιμελείται τη σειρά «Επιστήμες του Ανθρώπου» στις εκδόσεις Ηριδανός.

Έχει εργαστεί ερευνητικά, στα πλαίσια σεμιναρίων, σε ποικίλους τομείς των επιστημών του ανθρώπου (φιλοσοφία, πολιτική ψυχολογία, ομαδική ανάλυση και κοινωνική ανθρωπολογία). Από το 1992 ως το 2001 συνδιοργάνωνε, με τον Μάριο Μπέγζο, το ανεξάρτητο Θρησκειολογικό Σεμινάριο που το 1997 οδήγησε στη δημιουργία της Εταιρείας Θρησκειολογικών Ερευνών (της οποίας χρημάτισε διαδοχικά γραμματέας και πρόεδρος), και ήταν από τους βασικούς συντάκτες του Θρησκειολογικού Λεξικού στις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα. Την περίοδο 2001-2 συνδιοργάνωσε, με τον Γιώργο Σαγκριώτη, για το Ίδρυμα Τάκη Σινόπουλου στη Νέα Ιωνία τους κύκλους διαλέξεων πάνω στη θεωρία της λογοτεχνίας, «Ποίηση: λόγος και τέχνη». Από το 2005, έχει ιδρύσει ένα θεσμό εναλλακτική επιμόρφωσης, το Κέντρο Διαπολιτισμικών Σπουδών (και, από το 2008, Εταιρεία Διαπολιτισμικών Σπουδών), στα πλαίσια του οποίου παραδίδει σειρές μαθημάτων στην ιστορία τής φιλοσοφίας και των πολιτικών ιδεών, αισθητική, συγκριτική θρησκειολογία και ανθρωπολογική/ψυχαναλυτική θεωρία.

Έχει δημοσιεύσει μεγάλο αριθμό δοκιμίων και κριτικών σε ποικίλα έντυπα (Ιδεοδρόμιο, Ο Πολίτης, Σημειώσεις, Λεβιάθαν, Ήχος, Σήμα, Ανθρωποθεωρία, Εθνολογία, Δημοκρατία και Φύση, Ευτοπία, Θεός και θρησκεία, Διαβάζω, Πλανόδιον, Εποχή, Πριν, futura, Διάπλους, Κριτική Διεπιστημονικότητα, Βαβυλωνία, Πανοπτικόν, Δρόμος τής Αριστεράς, κ.ά.) και συνεργαστεί κατά περιόδους ως βιβλιοκριτικός με τις εφημερίδες Ελευθεροτυπία, Καθημερινή και Αυγή. Εκτός από το προσωπικό δοκιμιογραφικό του έργο, έχει παρουσιάσει εκτεταμένο αριθμό μεταφράσεων, μεταξύ των οποίων τα λήμματα Ανατολικών Φιλοσοφιών στο Φιλοσοφικό Λεξικό του Καίμπριτζ (Κέδρος 2012) και τα συνοδευτικά κείμενα του Marcus Steinweg για την εννοιολογική εικαστική σύνθεση «U-Lounge» του Thomas Hirschhorn· έχει επίσης διδάξει μετάφραση φιλοσοφίας στο Αγγλικό Τμήμα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μετάφρασης (ΕΚΕΜΕΛ).

 

Έργα του είναι:

α΄. ποίηση

* Τα αίματα της γλώσσας. Έξι ποιήματα (Όστρακα: Πάτρα 1989)

 

β΄. πρόζα

* Η αυλακιά τού Ρεμπώ. Τρία ταξίδια (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2010)

* Αντίδρομα στον ήλιο. Ασιατικές ιχνογραφίες - τόμος Α΄ (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2014)

* Αντίδρομα στον ήλιο. Ασιατικές ιχνογραφίες - τόμος Β΄ (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2015)

 

γ΄. δοκίμια

* Τα αίματα της γλώσσας. Έξι ποιήματα (Όστρακα: Πάτρα 1989)

* Φύση και Κοινωνία: γενεαλογία ενός τύπου συνείδησης και μιας σχέσης κυριαρχίας (΄Ερασμος: Αθήνα 1990) [περιέχεται επίσης στο Αποσπάσματα μιας φιλοσοφίας της φύσης, 2003]

* Σημειώσεις για μιαν ανθρωπολογία τής μουσικής (Πρίσμα: Αθήνα 1990)

* Φιλελευθερισμός και τρομοκρατία. Πολιτικά κείμενα (Πρίσμα: Αθήνα 1991)

* Οι Αντίποδες του ’60: πίσω από τη διφορούμενη έννοια του μεταμοντερνισμού και μέσ’ από τα «νέα» κοινωνικά κινήματα (Πρίσμα: Αθήνα 1992)

* Το Φάντασμα μιας Δεκαετίας. Κουλτούρα και εναλλακτικός πολιτισμός στη δεκαετία τού 1960 [συλλογικός τόμος: επιμέλεια, με τη Σώτη Τριανταφύλλου] (Δελφίνι: Αθήνα 1994)

* Φιλοσοφικός Ρεφορμισμός. Προβλήματα διαλεκτικής και ολότητας στη φιλοσοφία και στην πολιτική θεωρία τού Jürgen Habermas (΄Ερασμος: Αθήνα, 1996)

* Η Διαλεκτική Επαναπροσδιορισμένη. Συμβολή στη διερεύνηση των φιλοσοφικών και ανθρωπολογικών θεμελίων μιας έννοιας (Φιλίστωρ: Αθήνα 1996)

* Μελέτες για το Ιερό (Ελληνικά Γράμματα: Αθήνα 1997)

* Ανορθολογισμός, φονταμενταλισμός και θρησκευτική αναβίωση: τα χρώματα  της σκακιέρας, Δίγλωσση έκδοση (Ελληνικά Γράμματα: Αθήνα 1998) [β΄ συμπληρωμένη έκδ. Εκδόσεις των Συναδέλφων: Αθήνα 2013]

* Τα Ονόματα του Διονύσου: προαναγγελίες μιας διαρκώς ματαιούμενης έλευσης (Οξύ: Αθήνα 2000)

* Το φάντασμα του έθνους καί το ικρίωμα της αγοράς. Πολιτικά κείμενα ΙΙ (Αλεξάνδρεια: Αθήνα 2001)

* Το πνεύμα στην εξορία. Παπαϊωάννου-Καστοριάδης-Αξελός (΄Ερασμος: Αθήνα 2003)

* Θάνατος καί εσχατολογικά οράματα. Θρησκειοϊστορικές προοπτικές [συλλογικός τόμος: επιμέλεια] (Αρχέτυπο: Θεσσαλονίκη 2003)

* Αποσπάσματα μιας φιλοσοφίας τής φύσης (futura: Αθήνα 2003)

* Νιτσεϊκές μεταμορφώσεις. Για την πρόσληψη του Νίτσε στην εποχή τού τεχνικοποιημένου καπιταλισμού (futura: Αθήνα 2004)

* Kαθεστώς Εκτάκτου Ανάγκης. Απόπειρες για μια επείγουσα κατανόηση του σύγχρονου κόσμου (futura: Αθήνα 2005)

* Τροχιές τού αισθητικού. Η ιστορική σύσταση μιας αισθητικής φιλοσοφίας και ο ανθρωπολογικός της ορίζοντας (futura: Αθήνα 2007)

* Ερμηνευτικά για τη Σχολή τής Φραγκφούρτης (Αλεξάνδρεια: Αθηνα 2008)

* Κρίση και ιδεολογίες στην αυγή τού 21ου αιώνα (futura: Αθήνα 2009)

* Αντι-επιστημολογικά (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2012)

* Η εποχή τής αντιψυχιατρικής (Επέκεινα: Τρίκαλα 2014) [περιέχεται επίσης στα Ονόματα του Διονύσου: προαναγγελίες μιας διαρκώς ματαιούμενης έλευσης, 2003]

* Ο αναρχισμός στον κομμουνισμό. Εμμένοντας στην επαναστατική ανάγκη (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2014)

* Για τα κοινωνικά κινήματα και το κράτος. Συζητήσεις και αντιπαραθέσεις / Μακρά και ακατάληκτη συνομιλία με τον Γιάννη Καλιόρη (Αρμός: Αθήνα 2015)

* Η ανάδυση της εικόνας τού χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού [με τον Νίκο Προγούλη] (Α/συνέχεια: Αθήνα 2017)

* Η εσωτερική εξορία. Ο κύκλος τού περιοδικού Σημειώσεις και οι συνομιλητές του στην Ελλάδα τής μεταπολίτευσης (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2017)

* Θρησκειολογικά ελάσσονα. Μαθήματα συγκριτικής θρησκειολογίας (futura: Αθήνα 2018)

 

δ΄. μεταφράσεις

* Ezra Pound - N. Stock: Ερωτική ποίηση από την αρχαία Αίγυπτο (Ερατώ: Αθήνα 1995)

* Ανωνύμου: «Ο Αραβικός ΄Υμνος στο Χασίς». Παράρτ. στο Walter Benjamin, Το χασίς στη Μασσαλία, μετ. Πέπης Σουλιώτου (Πρίσμα: Αθήνα 1990)

* Ανωνύμου: Άνθρωπος και Θεός. Ένας σουφικός ύμνος (Ηρόδοτος: Αθήνα 2004)

* Julio Caimi, «Οι διάφορες τάσεις τής νέας ζωγραφικής στην Αθήνα», στο Μισέλ Φάις [επιμ.], Τζούλιο Καΐμη: ένας αποσιωπημένος (Γαβριηλίδης: Αθήνα 1994)

* David Cooper, «Ο Σαρτρ για τον Ζενέ», στο R.D. Laing - D.G. Cooper, Λόγος και βία, μετ. Λένας Κασίμη (Praxis: Αθήνα 1983)

* R.D. Laing - A.R. Lee - H. Phillipson, Διαπροσωπική Aντίληψη: θεωρία [με την Πέπη Σουλιώτου] (Πρίσμα: Αθήνα 1990)

* Ronald D. Laing, Η σοφία, η τρέλα και η ανοησία. Η κατασκευή ενός ψυχιάτρου [με την Πέπη Σουλιώτου] (Praxis: Αθήνα 1990)

* Anthony Wilden: Επιστημολογία και οικολογία (Παρουσία: Αθήνα 1997)

* Anthony Wilden: Κριτική τού φαλλοκεντρισμού στον Φρόυντ και στον Λακάν, και η λακανική θεωρία τού Σταδίου τού Καθρέφτη (Οξύ: Αθήνα 1998)

* Julius Evola, Η μεταφυσική τού φύλου (Οξύ: Αθήνα 1998)

* Alan Watts, Εισαγωγή στην Αγαλλιαστική Κοσμολογία (Πρίσμα: Αθήνα 1991)

* Timothy Leary, Σχεδιασμός θανάτου (Ελληνικά Γράμματα: Αθήνα 1999)

* Stanislav Grof, Η ψυχολογία τού μέλλοντος. Μελέτες και πειράματα από τη σύγχρονη έρευνα για τη διεύρυνση της συνείδησης (Αρχέτυπο: Θεσσαλονίκη 2002)

* Theodore Roszak, Η γέννηση της αντικουλτούρας. Στοχασμοί γύρω από την τεχνοκρατική κοινωνία και τη νεανική αμφισβήτησή της (futura: Αθήνα 2008)

* Theodor W. Adorno, Τα άστρα κάτω στη γη. Κοινωνιοψυχολογική μελέτη τής λαϊκής αστρολογίας (Ηριδανός: Αθήνα 2014)

* Theodor W. Adorno, Κοινωνιολογία τής μουσικής [με τους Γ. Σαγκριώτη και Θ. Λουπασάκη] (Νεφέλη: Αθήνα 1997)

* Theodor W. Adorno, Δοκίμια κριτικής τής ψυχανάλυσης, επίμετρα: Talcott Parsons, Max Horkheimer [με τον Ζήση Σαρίκα] (Επέκεινα: Τρίκαλα 2015)

* Theodor W. Adorno, «Θέσεις πάνω στη τέχνη και τη θρησκεία σήμερα», περ. futura, 9 (Καλοκαίρι 2004): 182-190

* Theodor W. Adorno, «Περί οδοφραγμάτων και ελεφάντινων πύργων»: η τελευταία συνέντευξη του Adorno, περ. futura, 9 (Καλοκαίρι 2004): 226- 233

* Walter Benjamin, Δοκίμια φιλοσοφίας τής γλώσσας (Ηριδανός: 2016)

* Walter Benjamin, Το έργο τέχνης στην εποχή τής τεχνολογικής του αναπαραγωγιμότητας (Επέκεινα: Τρίκαλα 2013)

* Max Horkheimer, Οι Εβραίοι και η Ευρώπη (Έρασμος: Αθήνα 2006)

* Herbert Marcuse, «Η οικολογία και η κριτική τής σύγχρονης κοινωνίας», στο Marcuse - Negri - Nietzsche - Robespierre, Κείμενα φιλοσοφίας, επιμέλεια-επίμετρο: Δημήτρης Λαμπρέλλης (Παπαζήση: Αθήνα 2013)

* Martin Jay, Ερνστ Μπλοχ, καί η επέκταση του μαρξιστικού ολισμού στη φύση (Φιλίστωρ: Αθήνα 1996)

* Martin Jay, Η Διαλεκτική Φαντασία. Ιστορία τής Σχολής τής Φραγκφούρτης και του Ινστιτούτου Κοινωνικής Έρευνας, 1923-1950 (Αλεξάνδρεια: Αθήνα 2010)

* Jeanne A. Schuler, «Ο Κίρκεγκωρ υπό την οπτική τού Adorno», περ. futura, 9 (Καλοκαίρι 2004): 192-201

* Sabine Wilke, «Αναγνώσεις τού Χούσερλ από τον Adorno και τον Derrida», περ. futura, 9 (Καλοκαίρι 2004): 202-225

* Andreas Kalyvas, «Κανονιστικότητα και κριτική στη θεωρία τής αυτονομίας τού Κορνήλιου Καστοριάδη», περ. Νέα Κοινωνιολογία, 31 (Φθινόπωρο 2000): 93-110

* Αntonio Negri - Michael Hardt, «O τυφλοπόντικας του Μαρξ είναι νεκρός! Παγκοσμιοποίηση και επικοινωνία», στο Marcuse - Negri - Nietzsche - Robespierre, Κείμενα φιλοσοφίας, επιμέλεια-επίμετρο: Δημήτρης Λαμπρέλλης (Παπαζήση: Αθήνα 2013)

* Rebecca Solnit, Ελπίδα μέσ’ στο σκοτάδι. Η ανέκφραστη ιστορία τής δύναμης των ανθρώπων (Εκδόσεις 8: Αθήνα 2008)

* R. Wellek, M. Jay, S. Buck-Morss, T. Eagleton, K. Hirtschkop, κ.ά., Μεταμαρξιστικά ρεύματα στην αισθητική και στη θεωρία τής λογοτεχνίας (futura: Αθήνα 2003)

* Μιχαήλ Μπαχτίν, «Εισαγωγή στο Ο Ραμπελαί και ο κόσμος του», περ. Πλανόδιον, 38 (Καλοκαίρι 2005)

* Edward E. Said, Οριενταλισμός (Νεφέλη: Αθήνα 1996)

*Aijaz Ahmad, Η λογοτεχνία ανάμεσα στα σημεία των καιρών: μεταξύ πολιτισμικού εθνικισμού και μεταμοντέρνου αντιεθνισμού (Έρασμος: Αθήνα 2016)

* Aijaz Ahmad, Πέρ’ από τον Οριενταλισμό. Έθνη, τάξεις, λογοτεχνίες, και οι ιδεολογικές χρήσεις τού τριτοκοσμισμού (Ηριδανός: Αθήνα 2017)

* Bruno Latour, Ουδέποτε υπήρξαμε μοντέρνοι. Δοκίμιο συμμετρικής ανθρωπολογίας (Σύναλμα: Αθήνα 2000)

* Peter Burke, Ιστορία και κοινωνική θεωρία (Νήσος: Αθήνα, 2002)

* Rudolf Bultmann, ΄Υπαρξη καί πίστη. Δοκίμια ερμηνευτικής θεολογίας (Άρτος Ζωής: Αθήνα 1995)

* Karen Armstrong, Η ιστορία τού Θεού (Φιλίστωρ: Αθήνα 1996)

* Karen Armstrong, Μωάμεθ. Μια δυτική απόπειρα κατανόησης του Ισλάμ (Φιλίστωρ: Αθήνα 2002)

* Karen Armstrong, Ισλάμ: μια σύντομη ιστορία (Πατάκης: Αθήνα 2002)

* John P. Brown, Δερβίσες, ή ο μυστικισμός τής Ανατολής (Ηρόδοτος: Αθήνα 2010)

* Regina M. Schwartz, Βία καί μονοθεϊσμός. Η κατάρα τού Κάιν (Φιλίστωρ: Αθήνα 2000)

* D. Marquand - R.L. Nettler [επιμ.], Θρησκεία και δημοκρατία (Αλεξάνδρεια: Αθήνα 2003)

* Susan Buck-Morss, Πέρ’ από τον τρόμο. Ισλάμ, κριτική θεωρία και αριστερά (Αλεξάνδρεια: Αθήνα 2006)

* Richard W. Bulliet, Ισλαμοχριστιανικός πολιτισμός. Μία πρόταση (Εκδόσεις του 21ου: Αθήνα 2007)

* Charlene Spretnak, Οι χαμένες θεές τής πρώιμης Ελλάδας (Απόπειρα: Αθήνα 1998)

* Peter Kingsley, Αρχαία φιλοσοφία, μυστήρια και μαγεία. Ο Εμπεδοκλής και η πυθαγόρεια παράδοση (Αρχέτυπο: Θεσσαλονίκη 2001)

* Martha Nussbaum, H ηθική τού οίκτου στον «Φιλοκτήτη» τού Σοφοκλή [με τον Γεράσιμο Λυκιαρδόπουλο] (Έρασμος: Αθήνα 2015)

* William Morris, Η τέχνη στον καιρό τής πλουτοκρατίας / Ελπίδες και φόβοι για την τέχνη (Ηριδανός: Αθήνα 2016)

* Robert Layton, Ανθρωπολογία τής τέχνης (Εκδόσεις του 21ου: Αθήνα 2003)

* Bruno Nettl, Εθνομουσικολογία. Τριάντα ένα ζητήματα και έννοιες, εισαγ.-επιμ. Παύλος Κάββουρας (Νήσος: Αθήνα 2016)

* Victor Turner, Από την τελετουργία στο θέατρο. Η ανθρώπινη βαρύτητα του παιχνιδιού (Ηριδανός: Αθήνα 2015)

* Adam Kuper, Η επανάκαμψη της πρωτόγονης κοινωνίας. Μεταμορφώσεις ενός μύθου [με την Βενετία Καντσά] (Αλεξάνδρεια: Αθήνα 2007)

* Georges Ε. Marcus & Michael M.J. Fischer, Η ανθρωπολογία ως κριτική τού πολιτισμού (Ηριδανός: Αθήνα 2016)

* Stanley Jeyaraja Tambiah, Μαγεία, επιστήμη, θρησκεία και το φάσμα τής ορθολογικότητας (Ηριδανός: Αθήνα 2014)

* Georges Devereux, Δοκίμια εθνοψυχανάλυσης (Επέκεινα: Τρίκαλα 2015)

* Géza Róheim, Μαγεία και σχιζοφρένεια (Ηριδανός: Αθήνα 2015)

* John Stuart Mill, Για την υποτέλεια των γυναικών (Νόηση: Αθήνα 2013)

* Alfred North Whitehead, Διαδικασία και πραγματικότητα. Ένα δοκίμιο στην κοσμολογία (Παπαζήση: Αθήνα 2013)

* John Dewey, Δημοκρατία και εκπαίδευση. Μια εισαγωγή στη φιλοσοφία τής εκπαίδευσης (Ηριδανός: Αθήνα 2016)

* Friedrich W. J. Schelling, Φιλοσοφία και θρησκεία (Ηριδανός: Αθήνα 2017)

* Volin, Η άγνωστη επανάσταση [με τον Γιώργο Σ. Τερζάκη] (Πανοπτικόν: Θεσσαλονίκη 2017)